„Ja pustelnik. Autobiografia – Piotr Pustelnik, Piotr Trybalski” – książka, która wciąga jak wyprawa

Gdy sięga się po biografie i dzienniki, zwykle szuka się odpowiedzi na pytanie: jak wyglądało życie bohatera „od kuchni”. W przypadku „Ja pustelnik. Autobiografia – Piotr Pustelnik, Piotr Trybalski” dostajemy jednak coś więcej niż opowieść o sukcesach. To narracja zbudowana na napięciu, zwrotach akcji i emocjach, które towarzyszą człowiekowi w chwili, gdy góry przestają być marzeniem, a stają się egzaminem z życia i śmierci.

Piotr Pustelnik po raz pierwszy opowiada swoją historię w pełniejszym, autobiograficznym tonie. To tekst, który działa jak najlepsza powieść przygodowa: są w nim radości i świętowanie, ale też strach – paniczny, zwierzęcy – oraz momenty, w których trzeba podejmować decyzje szybciej niż rozum zdąży je uzasadnić. W tle zawsze pozostaje pasja, która nie przyszła od razu, lecz dojrzewała powoli.

Jeśli chcesz zrozumieć, skąd bierze się głód najwyższych szczytów i jak wygląda cena, jaką trzeba zapłacić, ta książka jest po to, by ją czytać „na oddechu”, tak jak planuje się drogę na grań.

Od choroby serca do Korony Himalajów i Karakorum – droga, która trwała 20 lat

W tej opowieści nie ma miejsca na łatwe wyjaśnienia. Pustelnik nie był kimś, kto od razu wiedział, jak zdobywa się ośmiotysięczniki. Przeciwnie: już na początku widać, że jego droga nie miała gwarancji powodzenia. Mowa o poważnej chorobie serca, o nadopiekuńczej matce, a także o dzieciństwie – wesołym, czasem trudnym. To wszystko tworzy tło, które nie usprawiedliwia, a raczej tłumaczy, dlaczego determinacja była konieczna.

Istotny jest też wątek nauki i prób. Pierwszego kursu skałkowego bohater nie ukończył. A jednak zamiast zniechęcenia pojawiła się wiara – coraz mocniejsza – że wysokie góry są jego prawdziwym przeznaczeniem. Właśnie tak rodzi się „pustelnicza” postawa: nie w sensie ucieczki od świata, lecz w znaczeniu skupienia i konsekwencji.

W 1990 roku Pustelnik zdobył Gaszerbrum II, a miał wtedy 39 lat. Droga do Korony Himalajów i Karakorum zajęła mu 20 lat. To czas wspinania się w realiach, w których liczy się każdy błąd, pogoda potrafi zmienić reguły gry, a człowiek i góra nieustannie testują swoje granice.

Góry jako przymus decyzji: przypadek, strach i partnerstwo

W książce powraca pytanie, które wielu czytelników zadaje sobie po lekturze reportaży i relacji: dlaczego ludzie chodzą po górach? Pustelnik nie daje jednej, gotowej odpowiedzi. Stawia raczej na próbę odszukania sensu. I robi to z perspektywy kogoś, kto wie, że góry potrafią bezlitośnie obnażyć ludzkie słabości, ale też uruchomić to, co w człowieku najlepsze.

Sam bohater ujmuje to w słowach, które najlepiej oddają konstrukcję tej historii: „Przypadek, (Paniczny) Strach i Partnerstwo”. Te trzy czynniki porządkują emocje i wydarzenia. Przypadek bywa przełomem. Strach zatrzymuje albo pcha do przodu – zależnie od tego, czy zostanie oswojony. A partnerstwo okazuje się czymś więcej niż relacją z innymi: to warunek przetrwania.

Ludzie z liny, śmierć i przyjaźń – czyli prawdziwa cena ekstremum

„Ja pustelnik. Autobiografia – Piotr Pustelnik, Piotr Trybalski” nie jest książką o samych rekordach. To opowieść o relacjach: o tym, jak wygląda wspinanie z innymi i jaką cenę płaci się za bliskość w warunkach, gdzie każdy ruch ma konsekwencje.

W narracji pojawiają się nazwiska wielkich himalaistów, z którymi Pustelnik wspinał się lub tworzył środowisko wypraw. Wśród nich są Wanda Rutkiewicz, Krzysztof Wielicki, Ryszard Pawłowski oraz Piotr Morawski. To nie tylko lista osób – to znak, że historie tworzą się w sieci doświadczeń, a nie w pojedynkę.

Jest też miejsce na smutek po stracie kolejnych przyjaciół i partnerów od liny. Właśnie ten ciężar sprawia, że książka nie jest pustą przygodą. Ekstremum ma wymiar ludzki, a opowieść Pustelnika pokazuje, że sukces nie kasuje żalu, a odwaga nie wymazuje straty.

• Zwroty akcji – jak w najlepszej powieści, ale osadzone w faktach i realnych decyzjach.
• Emocje – radość, strach, śmierć, a obok nich przyjaźń i partnerstwo.

Autobiografia opowiedziana przez dwóch twórców: Pustelnik i Trybalski

Wyjątkowość tej książki polega także na tym, jak została opowiedziana. O historii Piotra Pustelnika wysłuchał Piotr Trybalski – dziennikarz i fotograf, autor książek oraz licznych publikacji prasowych. Trybalski jest również zdobywcą nagrody Travel Photographer of the Year, a od lat podróżuje, organizując wyprawy ekspedycyjne i warsztaty fotografii reporterskiej oraz krajobrazowej.

Warto zwrócić uwagę na kontekst spotkania bohatera z autorem: Pustelnika spotkał w czasie pracy w portalu Onet.pl, gdzie relacjonował himalajskie wyprawy. Dzięki temu autobiografia nie jest suchym zapisem faktów – ma wyczucie dla opowieści, rytmu i obrazu.

Jeśli lubisz książki, które łączą perspektywę uczestnika z perspektywą obserwatora, „Ja pustelnik” będzie czytelniczym trafieniem. To szczególnie ważne w temacie tak wymagającym jak góry, gdzie detale mają znaczenie, a emocje są równie ważne jak trasa.

Kim jest Piotr Pustelnik i co dalej po „himalajskiej emeryturze”?

Piotr Pustelnik (ur. 1951) to doktor inżynierii chemicznej, mieszkający w Łodzi. Od maja 2016 roku jest prezesem Polskiego Związku Alpinizmu. Jego „himalajska emerytura” nie oznacza wycofania z pasji – to raczej nowy etap.

W książce czuć, że po zdobyciu Korony Himalajów i Karakorum pojawia się pragnienie kolejnych wyzwań. Pustelnik deklaruje, że zamierza zostać polarnikiem i zdobyć biegun południowy nową polską drogą. To sprawia, że autobiografia nie zamyka historii w jednym rozdziale, tylko otwiera następny.

W efekcie lektura może poruszać nie tylko miłośników górskich wypraw. To opowieść o charakterze, o tym, jak pasja potrafi przetrwać nawet wtedy, gdy życie stawia przeszkody.

Dane produktu

Jeśli szukasz książki, która pozwala wejść w świat ekstremum bez udawania, że jest ono łatwe, „Ja pustelnik. Autobiografia – Piotr Pustelnik, Piotr Trybalski” spełnia tę obietnicę. To opowieść o drodze, która trwała 20 lat, o pierwszym ośmiotysięczniku zdobytym w 1990 roku – Gaszerbrum II – i o tym, co dzieje się z człowiekiem, gdy stawka rośnie wraz z wysokością.

Możesz potraktować tę lekturę jak inspirację do myślenia o odwadze w codziennym życiu. A możesz po prostu pozwolić, by jej tempo i emocje niosły Cię przez kolejne etapy, aż dotrzesz do momentów, w których góry przestają być tłem, a stają się głosem, który domaga się odpowiedzi.