Pupy, ogonki i kuperki – książka, która wciąga od pierwszej strony

Pupy, ogonki i kuperki to tytuł, który od razu budzi ciekawość i zachęca do śmiechu, ale też do zadawania pytań. W tej książce, w fenomenalnej interpretacji Wiktora Zborowskiego, zwierzęta są pokazane „od tyłu” – tak, jakby ktoś podpowiedział: nie patrz tylko na głowę i łapki, zobacz też to, co zwykle umyka w codziennych obserwacjach. A gdy zaczynasz się w to wsłuchiwać, szybko okazuje się, że „Pupy, ogonki i kuperki” to coś więcej niż humorystyczne podejście do świata.

To także nagroda, która mówi sama za siebie: publikacja zdobyła główną nagrodę w kategorii „Audiobook” w Konkursie Świat Przyjazny Dziecku 2018, organizowanym przez Komitet Ochrony Praw Dziecka. Dzięki temu masz pewność, że forma jest dopracowana, a przekaz trafia do dzieci w sposób, który naprawdę działa.

W książce czeka na Ciebie trzydzieści niezwykłych historii o zadkach, ogonkach i kuperkach. Każda opowieść prowadzi do pytania: czemu to wygląda tak, a nie inaczej? I co właściwie kryje się w „tej” części zwierzęcego świata?

Dlaczego zwierzęta mają takie ogony i pupy? 30 historii pełnych zaskoczeń

Wyobraź sobie, że hipopotam może mieć tam helikopterek, a pingwin… armatę. Brzmi jak żart? W tej książce żarty są tylko bramą do ciekawości, bo opowieści prowadzą do zrozumienia natury zwierząt w przystępny sposób. Dzieci nie dostają suchej wiedzy – dostają scenki, obrazy i skojarzenia, które zostają w głowie.

Wśród historii pojawiają się m.in. wątki z pavianem i jego czerwonym zadkiem, a także z tasiemcem, który nie ma go wcale. To świetny pretekst do rozmów o różnorodności przyrody: nie wszystkie zwierzęta mają podobne „ozdoby”, a ich wygląd ma swoje powody.

W książce pojawiają się też ciekawostki o zachowaniu: czemu psy stale się obwąchują, a koty ciągle się myją? To nie tylko śmieszne sytuacje, ale także prowadzenie do zrozumienia, że komunikacja w świecie zwierząt często odbywa się właśnie „w okolicach”, o których zwykle się nie mówi.

Jest również motyw sarnej ciekawostki z białym talerzem – i choć brzmi to zabawnie, w tle stoi naturalna obserwacja: zwierzęta mają sygnały, dzięki którym informują inne osobniki o tym, co się dzieje.

Przyroda w wersji „Pupy, ogonki i kuperki”: autorzy, głos i ilustracje

Za warstwą merytoryczną stoi Mikołaj Golachowski – przyrodnik, podróżnik i polarnikiem. Gdy nie przebywa wśród śniegów i lodów, mieszka w Warszawie. Pisze o zwierzętach i ochronie przyrody, a prywatnie zajmuje się swoimi dwoma kotami, żółwiem oraz dwuletnią córką. Taki profil autora sprawia, że opowieści mają serce i są oparte na faktycznej ciekawości świata.

Warstwa literacko-narracyjna jest związana z interpretacją Wiktora Zborowskiego, co w połączeniu z nagrodą w kategorii audiobookowej dodaje historiiom rytmu i charakteru. Dziecko słucha, a jednocześnie ma wrażenie, że uczestniczy w małej przygodzie.

Ilustracje tworzy Mroux (Maria Bulikowska). Autorka nie tylko ilustruje książki i pisma dla dzieci, ale w wolnym czasie trenuje capoeirę i maluje ściany w warszawskiej lodziarni Jednorożec. Ma też na koncie publikacje: „Mała książka o gwarze warszawskiej” oraz jej kontynuację „Jak bum cyk-cyk! Powiedzonka warszawskie”. Dzięki temu obrazki w „Pupach, ogonkach i kuperkach” mają energię i są przyjazne dla młodych odbiorców.

Dla kogo jest ta książka i jak wykorzystać ją w domu?

To tytuł, który spodoba się dzieciom, które lubią zadawać pytania i śmiać się z nietypowych skojarzeń. „Pupy, ogonki i kuperki” działa jak zaproszenie do rozmowy: po każdej historii można wrócić do szczegółów i dopytać: co nas zaskoczyło, co było najbardziej śmieszne, a co może być „poważne” w świecie zwierząt.

Możesz czytać lub słuchać w domu, wykorzystać jako pretekst do spacerów i obserwacji (nawet w parku), a także do tworzenia własnych mini-opowieści. Gdy dziecko zacznie samo wymyślać „helikopterki” czy „armaty”, to znak, że ciekawość już się uruchomiła.

Warto też potraktować tę książkę jako element edukacji przyrodniczej: nie przez wykład, tylko przez humor i obraz. Dzieci uczą się wtedy naturalnie – tak, jakby wiedza była dodatkiem do zabawy.

Śmiech, ciekawość i przyroda: co sprawia, że „Pupy, ogonki i kuperki” zostaje na długo?

Gdy w książce pojawiają się tak wyraziste motywy jak „prawdziwy” czerwony zadek pawiana czy różnice między zwierzętami w okolicach, które zwykle umykają uwadze, dziecko dostaje jasny sygnał: przyroda jest pełna kontrastów. I to kontrasty sprawiają, że chce się słuchać dalej.

To właśnie dlatego tytuł jest tak nośny. Pupy, ogonki i kuperki nie udaje, że temat jest nudny – wręcz przeciwnie: bierze codzienne skojarzenia i zamienia je w bramę do świata biologii, zachowań i sygnałów. Dzięki temu opowieści są lekkie, ale nie płytkie.

Jeśli szukasz książki, która rozrusza wyobraźnię i jednocześnie pozwoli dziecku „dotknąć” przyrody w prosty sposób, ten audiobookowy projekt ma wszystko, czego potrzeba. A przy okazji – nawet jeśli zacznie się od śmiechu – kończy się na prawdziwej ciekawości.